ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Ι Σ10001 

Ταυτοπροσωπία και ετεροπροσωπία 

1. Σύντομη Θεωρία 

Στα Αρχαία Ελληνικά, όταν έχουμε ένα απαρέμφατο ή μια μετοχή, εξετάζουμε αν το υποκείμενό τους είναι το ίδιο με το υποκείμενο του ρήματος. 

• Ταυτοπροσωπία: Το υποκείμενο του ρήματος είναι το ίδιο με το υποκείμενο του απαρεμφάτου/μετοχής. 

o Κανόνας: Το υποκείμενο του απαρεμφάτου/μετοχής είναι σε πτώση Ονομαστική (συνήθως εννοείται). 

• Ετεροπροσωπία: Το υποκείμενο του ρήματος είναι διαφορετικό από το υποκείμενο του απαρεμφάτου/μετοχής. 

o Κανόνας: Το υποκείμενο του απαρεμφάτου/μετοχής είναι σε πτώση Αιτιατική. 

Ασκήσεις Εμπέδωσης 

Άσκηση 1: Αναγνώριση (Τ ή Ε) Να σημειώσετε δίπλα σε κάθε πρόταση αν έχουμε Ταυτοπροσωπία (Τ) ή Ετεροπροσωπία (Ε), προσδιορίζοντας το υποκείμενο του απαρεμφάτου. 

1. Ὁ στρατηγὸς βούλεται μάχεσθαι. (____) 

2. Νομίζω σέ εὐδαίμονα εἶναι. (____) 

3. Οἱ παῖδες ἐθέλουσι μανθάνειν. (____) 

4. Κελεύω ὑμᾶς σιγᾶν. (____) 

5. Ὁμολογῶ ἀδικεῖν. (____) 

6. Λέγεται τὸν Κῦρον ἀποθανεῖν. (____) 

7. Οἴομαι αὐτοὺς ἀγαθοὺς εἶναι. (____) 

8. Βούλομαι τὴν ἐπαύριον ἀπελθεῖν. (____) 

  Άσκηση 2: Συμπλήρωση Πτώσης Συμπληρώστε τα κενά βάζοντας τη λέξη στην παρένθεση στη σωστή πτώση (Ονομαστική ή Αιτιατική), ανάλογα με το αν έχουμε ταυτοπροσωπία ή ετεροπροσωπία. 

1. Οὗτος ἔφη __________ (αὐτός) στρατηγὸς εἶναι. (Λέει ότι ο ίδιος είναι στρατηγός) 

2. Νομίζω __________ (σύ) εἶναι δίκαιον. (Νομίζω ότι εσύ είσαι δίκαιος) 

3. Οἱ σύμμαχοι ἀγγέλλουσι __________ (ὁ βασιλεύς) νικᾶν. (Οι σύμμαχοι αναγγέλλουν ότι ο βασιλιάς νικά) 

4. Ὑμεῖς ὑπισχνεῖσθε __________ (πρόθυμος) εἶναι. (Εσείς υπόσχεστε ότι είστε πρόθυμοι) 

5. Οἱ στρατιῶται ἐλπίζουσι ________ (νικηταί) γενέσθαι. 

6. Νομίζω ________ (σύ) ἁμαρτάνειν. 

7. Ὁμολογεῖ ________ (αὐτός) αἴτιος εἶναι. 

8. Κελεύω ________ (ὑμεῖς) ἀπιέναι. 

9. Ὁ Κῦρος βούλεται ________ (βασιλεύς) εἶναι. 

10. Οἱ Ἀθηναῖοι ἐνόμιζον ________ (ὁ Σωκράτης) ἀσεβεῖν. 

11. Φημὶ ________ (ἐγώ) ἀδικεῖσθαι. 

12. Ἠγγέλθη ________ (ὁ βασιλεύς) νικᾶν. 

13. Πείθω ________ (οἱ πολῖται) πείθεσθαι τοῖς νόμοις. 

14. Οἱ σύμμαχοι ἔφησαν ________ (αὐτοί) ἀδικεῖσθαι ὑπὸ τῶν Λακεδαιμονίων.   

Άσκηση 3: Μετατροπή Μετατρέψτε τις παρακάτω προτάσεις από ταυτοπροσωπία σε ετεροπροσωπία, αλλάζοντας το νόημα σύμφωνα με την υπόδειξη. Παράδειγμα: Ὁ παῖς λέγει μανθάνειν. (Ταυτοπροσωπία: Το παιδί λέει ότι αυτό μαθαίνει) Μετατροπή: Ὁ παῖς λέγει τὸν φίλον μανθάνειν. (Ετεροπροσωπία: Το παιδί λέει ότι ο φίλος μαθαίνει) 

1. Ὁ Κῦρος νομίζει νικᾶν. o Μετατροπή (Ο Κύρος νομίζει ότι οι στρατιώτες νικούν): ____________________________________ 

2. Ἐγὼ οἶμαι ἀγαθὸς εἶναι. o Μετατροπή (Εγώ νομίζω ότι εσύ είσαι αγαθός): ____________________________________ 

3. Ὁ στρατηγός φησι νικήσειν. (Υπόδειξη: οι στρατιώτες) 

4. Ὑμεῖς νομίζετε εὐδαίμονες εἶναι. (Υπόδειξη: οἱ πολῖται) 

5. Ὁμολογῶ αἴτιος εἶναι τῆς συμφορᾶς. (Υπόδειξη: σύ) 

6. Οἱ μαθηταὶ ἐλπίζουσι σοφοὶ γενέσθαι. (Υπόδειξη: ὁ διδάσκαλος) 

7. Ὁ Κῦρος βούλεται βασιλεὺς εἶναι. (Υπόδειξη: ὁ ἀδελφός) 

8. Ἔφησθα ἀδικεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν. (Υπόδειξη: ἡμεῖς) 

9. Οἱ πολέμιοι ὑπέσχοντο ἀπιέναι ἐκ τῆς χώρας. (Υπόδειξη: οἱ σύμμαχοι)